سرقت جواهرات معروف؛ از گالری لوور تا سرقت‌های افسانه‌ای تاریخ

صبح یکشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۴ (۱۹ اکتبر ۲۰۲۵)، فقط نیم ساعت بعد از باز شدن درهای لوور، چند مرد با جلیقه‌های رنگی کارگران ساختمانی کنار دیوار موزه ایستاده بودند. هیچ‌کس به یک بالابر اثاثیه در پاریس شک نمی‌کند؛ این بالابرها در این شهر بسیار رایج‌اند. چند دقیقه بعد، یکی از جسورانه‌ترین ماجراهای سرقت جواهرات در قرن بیست‌ویکم رقم خورده بود. اما لوور نه اولین قربانی بود و نه احتمالاً آخرین. در این مقاله پنج سرقت مشهور را، فقط بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مرور می‌کنیم و در پایان می‌بینیم این داستان‌ها برای کسی که چند قطعه طلا در خانه دارد چه درسی دارند.

سرقت لوور؛ هشت دقیقه در گالری آپولون

گالری آپولون در لوور، تالاری از قرن شانزدهم، محل نمایش باقی‌مانده جواهرات سلطنتی فرانسه بود. طبق گزارش‌های منتشرشده، حدود ساعت ۹:۳۰ صبح، سارقان با کمک یک بالابر اثاثیه که روی کامیونی کوچک نصب بود، خود را به بالکن طبقه اول رساندند. با یک دستگاه برش، شیشه پنجره را بریدند و وارد گالری شدند. آژیرها به صدا درآمد، اما آنها نگهبانان را با ابزارهای برقی تهدید کردند و از دو ویترین شیشه‌ای جواهرات را برداشتند.

کل ماجرا کمتر از هشت دقیقه طول کشید و به گفته گزارش‌ها، فقط حدود چهار دقیقه از آن داخل ساختمان گذشت. سارقان با همان بالابر پایین آمدند و سوار بر موتورهای کوچک گریختند. در مسیر فرار، تاج امپراتریس اوژنی از دستشان افتاد و آسیب جدی دید. اقلام ربوده‌شده شامل قطعاتی از سرویس یاقوت کبود ملکه ماری‌آملی و ملکه اورتانس، گردنبند و گوشواره‌های زمرد ماری‌لوئیز و چند قطعه متعلق به امپراتریس اوژنی بود. دادستانی پاریس ارزش خسارت را به نقل از متصدی موزه حدود ۸۸ میلیون یورو اعلام کرد و تأکید کرد که خسارت اصلی، از دست رفتن بخشی از میراث تاریخی فرانسه است.

نکته عجیب اینکه سارقان سراغ الماس مشهور «رژان» که در همان گالری بود نرفتند. در هفته‌ها و ماه‌های بعد چند مظنون بازداشت و برخی متهم شدند، اما طبق آخرین گزارش‌های عمومی که دیدیم، محل جواهرات هنوز معلوم نیست. گالری آپولون در تیر ۱۴۰۵ (ژوئیه ۲۰۲۶) دوباره به روی بازدیدکنندگان باز شد.

لندن، ۱۶۷۱؛ کشیشی که تاج را با چکش صاف کرد

اگر سرقت لوور سرعت را نشان می‌دهد، ماجرای توماس بلاد نشان می‌دهد که گاهی خطرناک‌ترین ابزار سارق، اعتماد است. در آن زمان جواهرات سلطنتی انگلستان در برج مارتین در قلعه لندن نگهداری می‌شد و بازدیدکنندگان با پرداخت مبلغی می‌توانستند آن را ببینند. بلاد در لباس یک کشیش، همراه زنی که نقش همسرش را بازی می‌کرد، به دیدن جواهرات رفت. «همسر» وانمود کرد حالش بد شده و همسر نگهبان ۷۷ ساله، تالبوت ادواردز، او را به خانه‌شان دعوت کرد.

بلاد در روزهای بعد چند بار برگشت، هدیه آورد و حتی پیشنهاد ازدواج برادرزاده‌ای خیالی با دختر خانواده را مطرح کرد. در ۹ مه ۱۶۷۱، با همین بهانه همراه چند نفر به دیدن جواهرات رفت. آنها ادواردز را زدند و بستند؛ بلاد تاج را با چکش صاف کرد تا زیر ردایش جا شود و همدستش عصای سلطنتی را با سوهان دو تکه کرد. اما ادواردز فریاد زد و سارقان هنگام فرار دستگیر شدند.

پایان ماجرا از خود سرقت عجیب‌تر است: طبق منابع تاریخی، چارلز دوم نه‌تنها بلاد را بخشید، بلکه به او زمینی در ایرلند داد. دلیل این بخشش هنوز روشن نیست و مورخان فقط حدس‌هایی زده‌اند.

دوبلین، ۱۹۰۷؛ گاوصندوقی که از در رد نشد

جواهرات نشان سنت پاتریک، که به «جواهرات سلطنتی ایرلند» معروف‌اند، در قلعه دوبلین نگهداری می‌شد. داستان از یک اشتباه ساده شروع شد: گاوصندوق تازه برای در اتاق امن بیش از حد بزرگ بود، پس آن را در کتابخانه دفتر گذاشتند. کلیدهای در دفتر در دست چند نفر بود. در ۶ ژوئیه ۱۹۰۷، چند روز پیش از سفر پادشاه به ایرلند، معلوم شد جواهرات ناپدید شده‌اند. این پرونده هرگز حل نشد و جواهرات هم هیچ‌وقت پیدا نشدند.

درس این ماجرا کاملاً خانگی است: بهترین گاوصندوق هم وقتی در جای نامناسب و با کلیدهای پراکنده باشد، امنیت واقعی نمی‌دهد.

آنتورپ، ۲۰۰۳؛ سرقت قرن

مرکز الماس آنتورپ در بلژیک، گاوصندوقی دو طبقه زیر زمین داشت که با قفل رمزدار، حسگر حرارتی، حسگر لرزه، رادار و حسگر میدان مغناطیسی محافظت می‌شد. طبق روایت‌های منتشرشده، لئوناردو نوتاربارتولو با اجاره یک دفتر در همان ساختمان، به صندوق امانات زیرزمین دسترسی پیدا کرد و بیش از دو سال برای سرقت آماده شد.

در آخر هفته ۱۵ و ۱۶ فوریه ۲۰۰۳، گروه او با ترفندهایی مثل پوشاندن حسگرها و یک سپر پلی‌استایرن برای پنهان کردن گرمای بدن، ۱۰۹ صندوق از ۱۸۹ صندوق امانات را باز کرد. ارزش اموال ربوده‌شده بیش از ۱۰۰ میلیون دلار برآورد شد. چند نفر بازداشت و محکوم شدند، اما بیشتر الماس‌ها هرگز پیدا نشد.

درسدن، ۲۰۱۹؛ خاموشی ساعت چهار صبح

گنجینه سبز درسدن آلمان یکی از قدیمی‌ترین موزه‌های اروپاست. در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۹، حدود ساعت چهار صبح، آتش کوچکی در یک جعبه برق روی پل نزدیک موزه باعث قطع برق و خاموشی چراغ‌های خیابان شد. سارقان میله‌های آهنی یک پنجره را بریدند، با تبر ویترین‌ها را شکستند و اشیایی از سه سرویس جواهر قرن هجدهمی، از جمله الماس ۶۲ قیراطی «سفید درسدن»، را بردند. نگهبانان غیرمسلح طبق دستورالعمل درگیر نشدند و پلیس را خبر کردند.

پایان این پرونده تا حدی متفاوت است: در سال ۲۰۲۲، طبق گزارش‌ها، ۳۱ قطعه از اشیای ربوده‌شده پس از مذاکره با وکلای متهمان در برلین پیدا شد.

⚠️ ارقام و جزئیات این جدول از گزارش‌های عمومی منتشرشده گرفته شده و ممکن است با پیشرفت تحقیقات قضایی به‌روز شود.

جواهرات ملی ایران کجا نگهداری می‌شود؟

خواننده ایرانی طبیعتاً می‌پرسد گنجینه خودمان چه وضعی دارد. جواهرات ملی ایران، از جمله الماس دریای نور، در خزانه بانک مرکزی نگهداری و به نمایش گذاشته می‌شود. داستان کامل این گنجینه را در جواهرات ملی ایران نوشته‌ایم. اگر به تاریخ طلا علاقه دارید، طلا در تاریخ جهان و جواهرات مصر باستان هم خواندنی‌اند.

سرقت جواهرات چه درسی برای طلای خانه دارد؟

موزه‌ها با میلیون‌ها یورو بودجه امنیتی باز هم آسیب‌پذیر بوده‌اند. پس هدف ما در خانه «امنیت مطلق» نیست؛ هدف این است که هدف آسانی نباشیم. سه درس از این پنج داستان بیرون می‌آید:

• اعتماد را مدیریت کنید. بلاد و نوتاربارتولو هر دو از دسترسی‌ای استفاده کردند که خود سیستم به آنها داده بود. در خانه هم تعداد کسانی که محل نگهداری طلا را می‌دانند، هرچه کمتر بهتر.
• جای درست مهم‌تر از قفل گران است. درس دوبلین همین است: گاوصندوقی که ثابت نشده یا در جای پرتردد است، فقط یک جعبه سنگین است.
• یک لایه کافی نیست. در درسدن و لوور، شکستن یک پنجره کافی بود. در خانه، ترکیب چند لایه ساده (در و قفل مطمئن، گاوصندوق ثابت، صندوق امانات برای قطعه‌های کم‌استفاده) بهتر از تکیه بر یک لایه است.

جعبه جواهرات ضد سرقت واقعاً وجود دارد؟

هیچ جعبه‌ای واقعاً «ضد سرقت» نیست؛ این عبارت بیشتر یک اصطلاح تبلیغاتی است. جعبه‌های قفل‌دار، جعبه‌هایی که شبیه کتاب یا وسایل معمولی ساخته شده‌اند و گاوصندوق‌های کوچک، هر کدام فقط سرقت را سخت‌تر یا کندتر می‌کنند. اگر جعبه یا گاوصندوق کوچکی می‌خرید، مهم‌ترین نکته این است که به دیوار یا کف ثابت شود تا نتوان آن را برداشت و برد. نکات کامل‌تر نگهداری را در نگهداری طلا و برای سفر در نگهداری طلا در سفر آورده‌ایم.

مثال فرضی: فهرست طلای خانه در ده دقیقه

اهمیت فاکتور را در فاکتور طلا و روش خواندن انگ قطعه را در انگ طلا چیست؟ توضیح داده‌ایم.

قطعه‌های سبک و روزمره کمتر جلب توجه می‌کنند؛ چند نمونه از فروشگاه ما:

چک‌لیست امنیت طلای خانه

✅ چک‌لیست ۷ مرحله‌ای امنیت طلای خانه

• ☐ از هر قطعه عکس گرفتم و وزن و عیارش را یادداشت کردم.
• ☐ فاکتورها را جدا از خود طلا نگه می‌دارم.
• ☐ قطعه‌های کم‌استفاده را به صندوق امانات یا جای امن‌تر منتقل کردم.
• ☐ گاوصندوق یا جعبه قفل‌دار به دیوار یا کف ثابت شده است.
• ☐ تعداد کسانی که محل نگهداری را می‌دانند محدود است.
• ☐ عکس جواهرات را با موقعیت مکانی در شبکه‌های اجتماعی منتشر نمی‌کنم.
• ☐ پیش از سفر طولانی، طلای خانه را کم می‌کنم یا به جای امن می‌سپارم.

جمع‌بندی: داستان‌های سرقت جواهرات جذاب‌اند، اما پیام اصلی‌شان ساده است. قدرتمندترین موزه‌ها هم با یک اعتماد بی‌جا یا یک پنجره ضعیف آسیب دیده‌اند. برای طلای خانه، چند عادت ساده و چند لایه کوچک امنیتی، بیشترین تفاوت را ایجاد می‌کند.

پرسش‌های متداول درباره سرقت جواهرات

بزرگ‌ترین سرقت جواهرات تاریخ کدام است؟

سرقت سال ۲۰۰۳ از مرکز الماس آنتورپ با ارزشی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار اغلب بزرگ‌ترین سرقت الماس تاریخ توصیف می‌شود. برآوردهای ارزش در پرونده‌های مختلف متفاوت است و مقایسه دقیق آنها همیشه ممکن نیست.

جواهرات سرقت‌شده لوور پیدا شد؟

طبق آخرین گزارش‌های عمومی که دیدیم، چند مظنون بازداشت و برخی متهم شده‌اند، اما محل جواهرات هنوز معلوم نیست. تاج امپراتریس اوژنی که سارقان هنگام فرار انداختند، آسیب‌دیده پیدا شد.

چه چیزهایی در سرقت لوور ربوده شد؟

طبق اعلام وزارت فرهنگ فرانسه، هشت قطعه شامل اقلامی از سرویس یاقوت کبود ملکه ماری‌آملی و ملکه اورتانس، گردنبند و گوشواره‌های زمرد ماری‌لوئیز و چند قطعه متعلق به امپراتریس اوژنی.

جعبه جواهرات ضد سرقت ارزش خرید دارد؟

هیچ جعبه‌ای کاملاً ضد سرقت نیست، اما جعبه قفل‌دار یا گاوصندوق کوچک اگر به دیوار یا کف ثابت شود، سرقت را سخت‌تر می‌کند. برای قطعه‌های باارزش و کم‌استفاده، صندوق امانات بانک گزینه امن‌تری است.

اگر طلای خانه سرقت شد اول چه کنیم؟

به چیزی دست نزنید، فوراً به پلیس اطلاع دهید و فهرست، عکس‌ها و فاکتورهای قطعه‌ها را آماده کنید. اگر بیمه دارید، طبق شرایط بیمه‌نامه به بیمه‌گر هم خبر دهید. برای جزئیات حقوقی با مشاور حقوقی مشورت کنید.